სამარხვო ბლოგი


დატოვე კომენტარი

ერთი ერთზე დემონთან

ვინ არის ნამდვილი რეჟისორი. ვინ ქმნის კინემატოგრაფს, რომელსაც მაყურებლის დატყვევება, მოჯადოვება შეუძლია და ახერხებს მისი ფსიქიკა მთლიანად მართოს. კი, ეს კი კიმ კი დუკია, რომელიც ახერხებს დაგამუნჯოთ, ისე დაგთრგუნოთ, რომ რამდენიმე დღე შთაბეჭდილებიდან ვერ გამოდიოდეთ, თითქოს ტანში ჩაგისახლდა უცხო არსება, რომელიც აკონტროლებს შენს ფიქრებს, განცდებს და გაიძულებს მხოლოდ იმაზე იფიქრო, რაც კინოდარბაზში ნახე. რაღაც ჯადოსნური მარცვალი ჩათესა მუშაობისას, რომელიც ყამირ მიწაზე დავარდა, გაიდგა ფესვები კინოკადრებში და სუროსავით შემოეხვია ჯერ ფილმს, შემდეგ კი გადმოდის მაყურებელზე და საცეცებით წვდება გრძნობის ორგანოებს, სუნთქვას გიკრავს, კადრები ცვლიან ერთმანეთს, ყელში გეხვევა მწვანე საცეცები, კინოეკრანის შუქებით განათებულ სახეზე დაძაბული ღიმილი კუნთების სპაზმივით გეკვრება და სასოწარკვეთილი ხრიალი ამოგდის საყლაპავი მილიდან. თუ ამ ყველაფერს გრძნობ, ესე იგი კიმ კი დუკის ახალ ფილმს „ერთი ერთზე” [One on one] უყურებ. Continue reading


%(count)s კომენტარი

ღმერთო, ადამიანებს დაუბრუნე ადამიანობა

 

farhangnews_113782-320716-1423482608BIAFF-ზე ბევრი კარგი ფილმი მაქვს ნანახი, ზოგჯერ იმაზეც ვფიქრობ რა სართულო საქმე აქვს ხოლმე ჟიურის, მე როდესაც მაზარ შარიფს [Mazar e sharif] ვუყურებდი, დარწმუნებული ვიყავი რომ მხატვრული ფილმების სექციაში გაიმარჯვებდა. ირანს საკმაოდ ძლიერი კინემატოგრაფი აქვს, თუმცა არის გამორჩეული ნიმუშები და ეს
ფილმი სწორედ ასეთი განსაკუთრებული ნამუშევარია, რომელიც ახალბედა ირანელ რეჟისორ აბდულჰასან ბარზიდეს ეკუთვნის.

ფილმი აღწერს 1988 წელს თალიბანის თავდასხმას ირანულ დიპლომატიურ კოსრპუსზე, რომლის დროსაც საელჩოს მხოლოდ ერთი თანამშრომელი გადარჩება. ეს არის ომი ერთი ადამიანის თვალით. ომი, რომელსაც არ ყავს მართალი ადამიანები და დამნაშავეები. ომს მხოლოდ დაზარალებულები ყავს. უყურებ ამ ფილმს და mazarsharif11გრძნობ როგორ გძულს მილიტარისტები, პოლიტიკოსები, რომლებიც ხალხს ერთმანეთს ახოცინებენ, გეცოდებიან ისინი ვინც პოლიტიკოსების პროვოკაციას წამოეგება და კლავს უდანაშაულო ადამიანებს. ეს ფილმი ყოველგვარ სტერეოტიპს ანგრევს, მათ შორის თავად ავღანელების შესახებ, იმ ავღანელებისა,
რომლებიც მთელმა დანარჩენმა მსოფლიომ შეიძულა. ომი აბრმავებს ადამიანებს, ომი სტატისტიკად აქცევს ქალების, მამაკაცების და ბავშვების სოცოცხლეს. თუმცა, ტრიუმფის გრძნობა გიპყრობს, როდესაც უყურებ სცენას, სადაც ბურკაჩამოფარებული ქალი დასისხლიანებული ხელებით მიათრევს ურემზე დაწოლილ დაჭრილ ირანელ მამაკაცს. Continue reading


დატოვე კომენტარი

ვის ეშინია ეიზენშტეინის

image-20150602-7000-d345aa

სექტემბრის ბოლოს მომხდარი ერთი მოვლენა რომ არა, ალბათ სავსებით განსხვავებული შინაარსი ექნებოდა ფილმზე „ეიზენშტეინი გუანახუატოში” დაწერილ ბლოგ-პოსტს. BIAFF-ის მიმდინარეობისას თამარა მირიანაშვილმა დაწერა პოსტი ამ ფილმზე, რომელიც  Facebook მომხმარებლებმა დაარეპორტეს და შედეგად დაიბლოკა არამხოლოდ თამარას FB ექაუნთი, არამედ ბიაფის Facebook გვერდის ყველა ადმინისაც. შეიძლება შემდეგი წინადადება დამეწყო ასე,-„ამაში განსაკუთრებული არაფერი იქნებოდა, რომ არა”… მაგრამ როგორ შეიძლება განსაკუთრებული და სასაცილო არ იყოს, როდესაც ვინმე არეპორტებს პიტერ გრინუეის ფილმის შესახებ დაწერილ ბლოგ-პოსტს?! ვერ ვიტყვით, რომ სერგეი ეიზნეშტეინი ყველაზე გარყვნილი კაცი იყოვო, უბიწობა ისეთ ასაკში დაკარგა რომ ქართველების უმრავლესობას ამ დროს ლამის შვილისშვილებიც ყავთ ხოლმე უკვე. ქართველების შიში ეიზენშტეინის მიმართ, ალბათ, უფრო მისი სექსუალური იდენტობით არის განპირობებული. რადგან ყველასთვის ცნობილია რომ ქართველებს თვით სომხებიც კი არ სძულთ ისე, როგორც ეს „უკუღმართები”. ამ მხრივ, რასაკვირველია, სხვა სერგოს ორმაგად არ გაუმართლა და ალბათ, ამიტომაც ვერ დაიმსახურა ამ თბილისში დაბადებულმა კაცმა ჩვენი თანამემულეების სიყვარული. Continue reading


დატოვე კომენტარი

ოდესღაც დედაჩემი

r1300718_17793800როდესაც, BIAFF-ის პროგრამაში წავიკითხე „ოდესღაც დედაჩემი”, [Once my mother]  დიდი მოლოდინი არ მქონია არ ფილმის მიმართ. ვერ ვიტყვით, ფილმის სახელი განსაკუთრებული ორიგინალურობით გამოირჩევაო, პირველი რაც გახსენდება პედრო ალმოდოვარის „ყველაფერი დედაჩემი შესახებ” არის. შემდეგ კრიმინალური საკულტო ფილმი, რომელსაც დღემდე ეტრფის 90-იანების რომანტიზმით დატყვევებული ქართველი მაყურებელი „ერთხელ ამერიკაში”. მოკლედ, ფილმზე წინასწარი წარმოდგენები ალმოდოვარიდან სერჯიო ლეონემდე მერყეობს და ფიქრობ, რომ ერთის ან მეორის გავლენით იქნება გადაღებული. მე ამ ფილმს სახელს ნამდვილად შევუცვლიდი, თუნდაც ამ უკანასკნელზე ასოციაციების თავიდან ასაცილებლად. Continue reading


3 Comments

არ დაგავიწყდეთ ბესო

me_var_besoბესოს ყველა იცნობს. ბესო ყველას კლასელია, ყველა საცხოვრებელი კორპუსის სადარბაზოშია, თქვენ ყოველდღიურად ხედავთ მას,- ავტობუსში თქვენს გვერდით ზის, ამავე ავტობუსს კი, როცა გაჩერებიდან დაიძვრება, კიდევ ერთი ბესო მოსდევს სირბილით რომ ღიად დარჩენილ კარებში ამოასწროს. კი, თქვენც ბესო იყავით, ზოგიერთი თქვენგანი მაინც. მერე გაიზარდეთ და დაგავიწყდათ. „ბესო” კი იმისთვის არის რომ ეს შეგახსენოთ.

სიმართლე რომ ვთქვა, მე არ მინახავს ამაზე უფრო მართალი ქართული ფილმი. ის არ კოპწიაობს და არ ვარდება თვითტკბობაში. სამწუხაროდ, უკანასკნელი ორი რამ ძალზედ ახლობელი და მშობლიურია ქართული კინემატოგრაფისათვის, როდესაც ხელოვანი, იქნება ეს დრამატურგი თუ რეჟისორი, ზედმეტად გაერთობა ხოლმე  სცენებით. უყურებ ფილმს და კადრების პარალელურად წარმოგიდგება რეჟისორის სილუეტი, რომელიც დგას კინოკამერის უკან და სიამოვნებისგან ხელებს იფშვნეტს, ცეკვით სცემს ბოლთას და მხრებს ათამაშებს. თავიანთი ნამუშევრების წარდგენისასაც ინარჩუნებენ ამ პოზას, ეშმაკური ღიმილი დასთამაშებთ ხოლმე სახეზე და ტკბებიან მოლოდინით, როგორ გააოცებენ მაყურებელს. გულში მანტრასავით იმეორებენ, – “ნახეთ რა გადავიღე, მმმ… თითებს ჩაიკვნეტთ”! ზოგჯერ, მართლაც კარგი ფილმი გამოსდით ხოლმე, მაგრამ რაღაც ისე არ არის, ზომიერება აკლია, ზედმეტად ფათეტიკურია, გადაჭარბებით ესთეტიკური. სიმადვილე და გულწრფელობა აკლია. „ბესოს” დანარჩენებისგან ეს ნიშანი განასხვავებს, ბესო ალალია. ის არ გეუბნება ,-“ნახე რა მაგარი პერსონაჟი გამოვუვედი ჩემ შემქმნელებსო”, პირიქით, ბავშვურად იჩეჩავს მხრებს და ზედმეტი თავმომწონეობის გარეშე ამბობს,- “რაც ვარ – ეს ვარო”. მგონი, ამ ფილმის მცირეწლოვანი მსახიობებიც კი არ გაერთნენ გადაღების დროს,- რა მაგრად ვთამაშობთო, არა და მაგრად თამაშობენ. უყურებ და ტკბები, გულში ფიქრობ, – რა კარგები ხართ, ეს როგორ მოახერხეთო.

ბესო ჩვულებრივი მოზარდია, რომელიც ბევრი სხვა სკოლის მსგავს სკოლაში სწავლობს, ჰყავს ბევრი სხვა ოჯახის მსგავსი ოჯახი და ბევრი სხვა მეგობრის მსგავსი ერთი მეგობარი. ვერ ვიტყვი რამით გამოირჩევა-მეთქი. ფილმის დამთავრების შემდეგ იმაზე ვფიქრობდი როგორი გაიზრდება ბესო, რა პროფესიას აირჩევს, რა ეყვარება, როგორი გემოვნება ექნება, იპოვის თავის თავს, თუ ვერა. ალბათ, ბევრჯერ შეიცვლება, ეყოლება ბევრი და ერთმანეთისგან განსხვავებული შეყვარებულები, ისინი მასზე სხვადასხვა დროს დიდ გავლენას მოახდენენ, არასწორად აირჩევს პროფესიას, მერე კიდევ ბევრჯერ შეიცვლის ამასაც. გამოიცვლის ბევრ სამსახურს, ბოლოს… თუმცა, ბოლო არ ვიცი. ვფიქრობ, საინტერესო ცხოვრება ექნება, კარგი ფილმივით საინტერესო და თავგადასავლებით სავსე. რაც დანამდვილებით ვიცი, ბესო არ მოიტყუება, არ გახდება თვალთმაქცი, ხარბი და „მეშჩანი”, ისეთი, როგორებიც მე და ბესოს არ გვიყვარს.

ბესოს ასაკში არავის არ უნდა “ბესო” იყოს. ყველას უნდა,  რაც შეიძლება მალე გაიზარდოს და თვითონ მართოს თავისი ცხოვრება, თუ უფროსებს არ გამოუვიდათ, მას აუცილებლად გამოუვა. შეიძლება, არც გამოუვიდეს, შეიძლება შეცდომებიც დაუშვას, მაგრამ ეს უკვე თავისი შეცდომები იქნება, თვითონ იდგება თავისი ცხოვრების ლოკომოტივის საჭესთან და თვითონვე იქნება პასუხიმგებელი. ძნელია იყო ბესო, მაგრამ როცა დრო გავა, როცა ყველაფერი შეიცვლება და წლების შემდეგ უყურებ პატარა „ბესოს”, გული სიამაყით გევსება შენს თითოეულ პატარა გამარჯვებაზე, უყურებ ცხრა მთის იქით დარჩენილ „ბესოს” და ფიქრობ, – ღმერთო, რამდენი მივლია, რამხელა გზა გამომივლიაო! ცხრა მთის იქიდან კი მოდის უამრავი სხვა პატარა „ბესო”, რომელსაც თავიდან და თავიდან აქვს თითოელი მთა გადმოსავლელი, სადაც ბევჯერ წაიქცევა, მაგრამ ოდესმე ისიც მიიხედავს უკან და მასაც აევსება სიამაყით გული ამდენი დაბრკოლების გადალახვის შემდეგ. წინ ბესო!


3 Comments

გაზაფხული, ზაფხული, შემოდგომა და სიმინდის კუნძული

“თვითონ მეფენიც უძლეველნი, რომელთ უმაღლეს
არც ვინღა არის, და წინაშე არც ვინ აღუდგეს,
რომელთ ხელთ ეპყრასთ უმაღლესი სოფლის დიდება,
შფოთვენ და დრტვინვენ და იტყვიან: «როდის იქნება,
ის სამეფოცა ჩვენი იყოს?» და აღიძვრიან
იმავ მიწისთვის, რაც დღეს თუ ხვალ თვითვე არიან”!..

ყოველგვარი ლოგიკის თანახმად, ალბათ, ჯერ გახსნის ფილმზე უნდა დამეწერა. მაგრამ, რადგანაც გახსნის ფილმი ფარაჯანოვის “სურამის ციხე” იყო, მე კი ფარაჯანოვის შესახებ წერის უფlებას არ ვაძლევ თავს, შესაბამისად ჯერ-ჯერობოთ მხოლოდ ჩვეულებრივ, მოკვდავ რეჟისორებზე ვწერ. იქამდე, მაინც სანამ ისინიც არ დაამტკიცებენ რომ თავადაც ზე კაცნი არიან, კინემატოგრაფის დემიურგები.

წლების განმავლობაში აფხაზეთზე და წამალდამოკიდებულ ადამიანებზე ფილმების გადაღების დაუღალავი მცდელობის შემდეგ ნელ-ნელა ქართველი რეჟისორები და დრამატურგები ახალი კვლების გავლებას ცდილობენ ამ ათასჯერ გადამუშავებულ ნიადაგზე. ნიადაგის მომზადება “სიმინდის კუნძულის” შესაქმნელად წლების წინ დაიწყო. ხოლო რაც დაახლოებით ორი კვირის წინ ბათუმის საავტორო კინოს საერთაშარისო ფესტივალზე ვნახეთ ყამირ მიწაზე 4 წლიანი მუშაობის ნაყოფი იყო.

ცუდად ნამდვილად არ ჩაუვლია ამ განწირულ სულისკვეთებას, მიუხედავად იმისა რომ უვალი გზის გათელვა ნამდვილად არ დასჭირვებია ოვაშვილის მერანს. Continue reading


%(count)s კომენტარი

მოხუცი სააჯანის სევდიანი ამბავი

 

სამწუხაროდ ვერ შევამჩნიე როდის გავიზარდე, ალბათ, სწორედ მაშინ როდესაც პირველად ტრანსპორტში ადგილი არ დამითმეს. თუმცა, ეს დღე თვალთახედვიდან გამომრჩა. შესაძლოა, იმ დღეს ტრანსპორტით საერთოდ არ მისარგებლია. სამაგიეროდ, დანამდვილებით ვიცი, 57როდის დავბერდები: იმავე დღეს, როდესაც ტრანსპორტში ისევ დამითმობენ ადგილს. ეს არ იქნება ისეთივე საზეიმო დღე, როდესაც გაზრდის აღმნიშვნელი წუთია და ალბათ ჩემი ასაკისადმი პროტესტის ნიშნად არც ვისარგებლებ ამ შემთხვევით. თუმცა, ზევით აღნიშნული გაზრდის დღე, ალბათ გარეგან ფაქტორებზეა დამოკიდებული, სინამდვილეში კი ეს წუთი სწორედ მაშინ დგება, როდესაც პირველად აღარ წითლდები, როდესაც ლამაზი გოგო გაგიღიმებს. ან როდესაც, პირველად თოვლში აღარ გესვრის უცნობი ბავშვი თოვლის გუნდას. შემდეგ კი იზრდები, გბეზრდება და თვალებით ეხვეწები ეზოში მოყიყინე უცნობ ბავშვებს,- მესროლეთ, მესროლეთ გუნდა, ერთხელაც, ბოლოჯერ! რასაკვირველია უშედეგოდ.

“ლანჩ ბოქსი” [The lunchbox 2013] ბათუმის საავტორო კინოს საერთაშორისო ფესტივალზე რამდენიმე დღის წინ ვნახე. ეს ერთ-ერთი ყველაზე გამორჩეული ფილმია, რომელიც კი ოდესმე მინახავს. რეჟისორის განსხვავებული, ინდივიადუალური ხელწერით და შესანიშნავი სამსახიობო ოსტატობით. სხვათაშორის, ამ ფილმმა BIAFF-ზე აიღო ჯილდო სწორედ მამაკაცის როლის საუკეთესო შესრულებისთვის. Continue reading