სამარხვო ბლოგი


9 Comments

რატომ არის საჭირო განათლების რეფორმა

სააკაშვილის ხელისუფლების მიერ ჩატარებული რეფორმებიდან ცოტა მათგანი მომწონდა, მაგრამ ერთ-ერთი ნამდვილად იყო საგანმანათლებლო რეფორმა. სამწუხაროდ ჩემთვის უცნობია რა ცვლილებების გატარებას აპირებს ახალი ხელისუფლება ამ მიმართულებით, მაგრამ იმ მეთოდის შედეგად ნელ-ნელა ჩნდებოდა განათლების ლიბერალური მოდელის ნიშნები, რაც მორალურად ჯანსაღი თაობის აღზრდას განაპირობებდა და არა იმ ბრბოსი, რომელსაც მანამადე ყოველწლიურად უშვებდა  “საგანმანათლებლო ქარხანა” .

თანამედროვე სამყარო განათლების სამ ძირითად მოდელს იცნობს, ესენია ავტორიტარული, ლიბერალური და ქაოტური მოდელები.

3-74_School56_Y2_Russian

ავტორიტარული მოდელის შემთხვევაში მასწავლებელი წარმოადგენს მოსწავლეებისთვის მენტორს. მისი მოსაზრება განხილვას არ ექვემდებარება, ის ტუალეტში არ დადის. საკლასო ოთახში მერხები განლაგებულია მწკრივებად და დისტანცია არის დაცული მასწავლებლის სამუშაო მაგიდასა და მერხებს შორის, რათა სივრცულადაც იყოს გამოხატული მოსწავლესა და მასწავლებელს შორის არსებული გავლებული ზღვარი. მასწავლებლის გამოჩენისთანავე კლასში სიწყნარე მყარდება, როგორც კი მასწავლებელი საკლასო ოთახიდან გადის ბავშვები იწყებენ ხმაურს. ასეთი მოდელის მიზანია მოსწავლეებს მისცეს ინფორმაციული განათლება. მოსწავლეები ცოდნას იღებენ არა იმიტომ რომ აცნობიერებენ ამის საჭიროებას, არამედ იმიტომ რომ მასწავლებლის ეშინიათ.

class2england3ლიბერალური მოდელის შემთხვევაში მასწავლებელი ხელმძღვანელობს სასწავლო პროცესს. ის მოსწავლეებს ეხმარება დისკუსიის წარმართვაში. მერხები განლაგებულია ისეთი ფორმით, რომ მაქსიმალურად კომფორტული იყოს დისკუსიის წარმართვა. ზოგიერთ შემთხვევაში ოთხ-ოთხი მერხი ქმნის კუბის ფორმას და ამ მერხების ირგვლივ შემომსხდარი მოსწავლეები ჯგუფურად მიშაობენ დავალებაზე.  მასწავლებელი აქ არ წარმოადგენს დიქტატორს, რომლისაც ბავშვებს ეშინიათ, მიუხედავად იმისა მასწავლებელი იმყოფება თუ არა საკლასო ოთახში მოსწავლეები სიამოვნებით ასრულებენ მათთვის საინტერესო დავალებას. განათლების ეს მოდელი ფოკუსირებია, ბავშვებს ჩამოუყალიბოს ანალიტიკური აზროვნება.

ქაოტური მოდელის შემთხვევაში მასწავლებელი ვერ ახერხებს გახდეს ბავშვებისთვის ავტორიტეტი, ამ მოდელში შერეულია ორივე დანარჩენი მოდელის ნიშნები, საბოლოო ჯამში კი ვერ ხერხდება ვერც ავტორიტარული მოდელისთვის დამახასიათებელი დიდი ინფორმაციის მიღება და ვერც ლიბერაული მოდელისთვის დამახასათებელი ანალიტიკური აზროვნების ჩამოყალიბება.

ლიბერალური მოდელის მთავარი უპირატესობა დანარჩენ ორ მოდელთან ის არის, რომ ბავშვები, საკლასო ოთახში არიან ჩუმად არა იმის გამო, რომ მასწავლებლის ეშინიათ, არამედ, ისინი თანდათობით “სწავლობენ” პასუხიმგებლობას თავიანთ საქციელზე, ისინი აცნობიერებენ იმ შედეგებს რაც შეიძლება მათ უპასუსხმგებლობას მოყვეს.  იზრდებიან თავისუფალ მოქალაქეებად, რომლებსაც ექნებათ ჩამოყალიბებული სამოქალაქო პასუხისმგებლობა და არ დასჭირდებათ ვიღაც ჯოხით შეიარაღებული მმართველი, ვისი შიშითაც შეასულებენ სამუშაოს.

ჩვენ ვინც თანამედროვე საქართველოს ვქმნით, ყველანი უკლებლივ ამ ავტორიტარული საგანმანათლებლო მოდელის შვილები ვართ, ვისაც მასწავლებელი, უმრავლეს შეთხვევაში, იმას კი არ სთხოვდა ეაზროვნა, არამედ იმას რომ ტექსტი სწორად მოეყოლა, უარეს შემთხვევაში კი დაზუთხული ჩამოერაკრაკებინა. ჩვენ კარგ ნიშანს გვიწერდნენ არა იმ შემთხვევაში ჩვენს თემაში რაიმე ახალი, ახლებურად დანახული იქნებოდა თუ არა, არამედ იმაში რომ გადგვეკოპირებინა ვინმე გადაღრძუებული ვაიკრიტოკოსის სიტყვები e183a1e18390e183a5e18390e183a0e18397e18395e18394e1839ae1839de183a1-e183a1e18390e18391e183ade1839de18397e18390-e183a1e1839de183aae18398იმის შესახებ, რომ  ამა და იმ მწერლის შემოქმედებას წითელ ხაზად გასდევს ესა და ეს თახვობა Continue reading

Advertisements


8 Comments

სწავლა, სწავლა და ადმინისტარციული ერთეულები

გუშინ მეტროთი მგზავრობისას ვაგონში ორი ქალი შევნიშნე, რომელიც წიგნს კითხულობდა. არა, აქამდეც მინახავს თბილისის მეტროპოლიტენში წიგნით ხელში ადამიანები, მაგრამ ორი ერთად აქამდე არასდროს. ამასთანავე, რაოდენ გასაკვირიც უნდა იყოს, არცერთს არ ჰქონდა სლავური გარეგნობა. (გუშინდელ დღემდე ვინც კი მყავდა მეტროში მკითხველი ნანახი ყველა სლავური გარეგნობისა იყო). ყოველთვის მაინტერესებდა რატომ არ ვკითხულობთ ქართველები ტრანსპორტში? ამის მიზეზი შესაძლოა რამდენიმე იყოს. 1. ჩვენთან მგზავრობის ხანგრძლოვობა იმდენად ხანმოკლეა (თბილისი ჩვენ გვეჩვენება დიდი, თორემ…), რომ რიგიანად ერთი ქვეთავის წაკითხვასაც ვერ მოასწრებ. 2.ჩვენთან მიწისზედა საქალაქო ტრანსპორტი ისე კალიასავით დახტის და გვაჯანჯღარებს, რომ კითხვა შეუძლებელია. 3. ჩვენ არც შინ ვკითხულობთ და რა გასაკვირია ტრანსპორტში რომ არავის ეჭიროს წიგნი ხელში?

Continue reading