სამარხვო ბლოგი


14 Comments

ჩემ ფოტოაპარატში ნაპოვნი სურათები

ფოტოაპარატის არქივში ქექვისას რამდენიმე საინტერესო სურათს წავაწყდი და მომინდა თქვენთვისაც მეჩვენებინა. ზოგიერთი სხვებზე მეტად მომეწონა და გადავწყვიტე აქ განმეთავსებინა.

ჭანჭახის ხეობა, პირიქითა ხევსურეთი

საფოსტო ყუთები, თბილისური სადარბაზო


Continue reading

Advertisements


6 Comments

ვის დავუდგათ ძეგლი და ვის მივუჩინოთ სამუდამო სამყოფელი პანთეონში

საინფორმაციო საშუალებით – droni.ge დაახლოვებით ერთი თვის წინ გავრცელდა იმფორმაცია,  რომ ჯაბა იოსელიანის საფლავის გათხრა სცადეს. ამავე droni.ge-ს მიერ მოგვიანებით გავრცელებული ვიდეორგოლის მიხედვით ამ აქციის ორგანიზატორი ბერლინში მცხოვრები ვინმე მიხეილ
ჯაფარიძეა.  როგორც, თავად მიხეილ ჯაფარიძე ვიდეორგოლში განმარტავს, მისი მიზანი არ ყოფილა ჯაბა იოსელიანის საფლავის გათხრა, არამედ ის ამ ქმედებით ცდილობდა საზოგადოების ყურადღება გაეხმავლონებინა იმაზე, რომ ჯაბა იოსელიანი დიდუბის პანთეონში არ უნდა განისვენებდეს.

უნდა იყოს თუ არა დაკრძალული ჯაბა იოსელიანი დიდუბის ან სხვა რომელიმე პანთეონში? ამ კითხვას, რა თქმა უნდა მე ვერ გავცემ პასუხს. ეს ბლოგპოსტი არ ემსახურება ჯაბა იოსელიანის პოლიტიკური ცხოვრების ანალიზს, მიუხედავად იმისა რომ არც ჯაბა იოსელიანის ქომაგი ვარ და არც პირიქით პრეზიდენტ გამსახურდიას პოლიტიკურ კურსს ვწყალობ. ჩემთვის ორივე, თითქმის, თანაბრად მიუღებელია. მაგრამ, საქმე სულ სხვა რამ არის, ვინ გადაწყვიტა ჯაბა იოსელიანის პანთეონში დაკრძალვა. ალბათ, ამაზე თბილისის მუნიციპალიტეტის რომელი ბიურო ან კომიტეტი ზრუნავს, ფაქტია, რომ ისინი ძალიან ჩქარობენ და ადამიანებს გარდაცვალების მეორე დღესვე გადაანაწილებენ ხოლმე პანთეონებში. იქნებ აჯობებდეს, რომ გარკვეული დრო, თუნდაც ხუთი ან ათი წელი გავიდეს ხოლმე, გავაანალიზოთ მათი მოღვაწეობა, დავფიქრდეთ და ისე დავკრძალოთ ესა თუ ის ფიგურა პანთეონში.

სხვათაშორის, მთაწმინდის მწერალთა და საზოგადო მოღვაწეთა პანთეონში დღემდე განისვენებს მამულის სათაყვანებელი შვილის, იოსებ ჯუღაშვილის დედა, გულწრფელი რომ ვიყო, გეტყვით – არც ამ მამულის სათაყვანებელი შვილის პოლიტიკურ კურსი მხიბლავს, მაგრამ ხიბლავდათ იმ ადამიანებს, ვინც თავის დროზე ეკატარენე ჯუღაშვილის მთაწმინდის პანთეონში დაკრძალვა გადაწყვიტა. გაივლის კიდევ სამოცი ან და სამოცდაათი წელი, შეიცვლება პოლიტიკური პარტიები და ხედვები და ვინ იცის სამოცი ან სამოცდაათი წლის მერე იქნებ ჩვენ მიერ პანთეონებში დაკრძალული მოღვაწეების ნახევარზე მეტი აღარ მოსწონდეთ მომავალ თაობებს. საფლავის ამოთხრა და ნეშტების ამოყრა კი ერთობ სულმდაბალ საქციელად მიმაჩნია და ვინმემ სტალინის დედის პანთეონიდან გაძევებაც რომ მოინდომოს, ამასაც უგუნურ ნაბიჯად მივიჩნევ. დიახ, ნამდვილად არ ვარ მომხრე, რომ ადამიანები საფლავებიდან ამოვყაროთ, ძეგლები დავლეწოთ. ხელოვნების ნიმუშებიდან სხვადასხვა სომბოლოები ამოვჩხაპნოთ ან გადავღებოთ და ა შ.  მაგრამ, სანამ ძეგლებს დავდგამთ, სანამ ცხედრებს სადმე დავასვენებთ, სანამ რამეს განვადიდებთ კარგად უნდა დავფიქრდეთ რომ მერე ნგრევა არ მოგვიხდეს.

1992 წელს გაზეთ “ქართულ კულტურაში” ჟურნალისტი თეიმურაზ მეტრეველი მომხდარის გამო წერდა: “მტვერს ლამის მთელი რუსთაველის პროსპექტი მიჰქონდა. სპობდნენ და ანადგურებდნენ… ქართული ხელოვნების ნიმუშებს, თვით ჩვენი უკვდავი იაკობ ნიკოლაძის ნახელავს. ნგრევის მოტივი ერთობ სადა და ნათელი იყო, რომ არ ვთქვათ –პრიმიტიული: ეს ნაწარმოებები ძველ კერპებს განადიდებდნენ”. ოთხმოცდაათიანი წლების დასაწყისში მაშინდელმა კულტურის მინისტრმა ედმონდ კალანდაძემ მტვერი ჩამოიბერტყა იმელის შენობიდან ჩამოფხეკილი ჰორელიფების გამო.

მოკლედ, მგონი შევთანხმდით, რომ პოლიტიკური მდგომარეობა ცვალებადია, პანთეონები კი სამარადისოდ არსებობემ ხოლმე, არც ნეშტები გარბიან სადმე და ყოველთვის მოვასწრებთ მათ დასვენებას პანთეონში. იქნებ მერიის ის იდუმალებით მოცული ჯგუფიც მეტი პასუხისმგებლობით  მოეკიდოს ამ საქმეს. ისიც გაგვაგებინონ რა პრინციპით გადაარქმევენ ხოლმე ქუჩებს სახელს, მე პირადად ძალიან მაინტერესებს კრილოვის ქუჩას რატომ გადაარქვეს სახელი, რატომ დგამენ ან იღებენ ხოლმე ძეგლებს,რა დამსახურების გამო  მიანიჭებენ ხოლმე ჩემი ქალაქის სახელით საპატიო თბილისელის წოდებას და სხვა მრავალი. არა, მედლებს და წოდებებს კი არ ვამადლი ვინმეს, ღმერთმა შეარგოთ, მაგრამ მაინც მაინტერესებდა.


6 Comments

უჯრები

ყველაფერი ნაწილებისაგან შედგება. ადამიანებს უყვართ დიფერენცირება, განსაზღვრა. სად რა იწყება და სად რა მთავრდება. არ ვიცი ამას რატომ სჩადიან, რატომ არ უნდათ სამყარო ერთ მთლიანობად მიიღონ. ჩემთვის
გაუგებარი ბევრი რამეა, თუმცა ჩემს დაუკითხავად მათ დაყვეს დროც, სივრცეც, თეორიებიც, იდეოლოგიებიც, რასებიც და როგორც რომელიღაც ჰოლივუდურ ფილმშია მალე, ალბათ, მთვარეზე მიწებსაც გადაინაწილებენ.

ეს რა თქმა უნდა ძალზედ ფართო მასშტაბებს მოიცავს. მოდი, ცოტა დავეშვათ ჩვენს სამყოფელში. ქვეყნები იყოფა ადმინისტრაციულ ერთეულებად. ადმინისტრაციულ ერთეულებს კი აქვთ თავისი ადმინისტრაციული ცენტრები ქალაქების სახით. ქალაქებში კი ქუჩებია. ეს ქუჩები კი თავის მხრივ დაყოფილია უჯრებად. თუმცა ამ უჯრებისთვის არავის არაფერი დაურქმევია, როგორც ჩანს მუნიციპალიტეტებს მათთვის ნომრებისა და სახელების მინიჭება ეზარებათ. ქალაქების მმართველები მხოლოდ ამ ფილაქნების დაგებაზე არიან პასუხიმგებელნი.

ბავშვობაში ასეთი ახირება მქონდა,- მაღაზიაში, სადარბაზოში თუ ტროტუარზე ყოველთვის ვცდილობდი ამ პატარა უჯრების გამოუტოვებლად მევლო. ერთი-მეორის მიყოლებით ვაბიჯებდი თითოეულ მათგანში.  ეს ძლიერი ფსიქოლოგიური მიჯაჭვულობა იყო, რომელსაც დიდობაში ძლივს დავეხსენი. Continue reading


6 Comments

თბილისის სინაგოგა

რამდენიმე დღის წინ პოსტი გამოვაქვეყნე თბილისში არსებულიერთადერთი  მეჩეთის შესახებ. დღეს კი გთავაზობთ იუდეველთა სალოცავი ადგილის,- სინაგოგის შესახებ პოსტსა და ფოტოებს.

უდაიზმი (ებრ. יהדות – იაჰადუთ) ებრაელი ერის რელიგია; ისტორიაში აღნუსხული პირველი მონოთეისტური რწმენა და ანტიკური ხანიდან შემორჩენილი ერთ-ერთი რელიგია. იუდაიზმის დოქტრინა და ისტორია მნიშვნელოვანი ნაწილია სხვა მონოთეისტურ, კერძოდ: სამარიულ, ქრისტიანულ და მუსლიმანურ რელიგიათა საფუძვლებისა.

უკანასკნელი დაახლოებით 2000 წლის მანძილზე იუდაიზმის პრაქტიკული მიმდევრობა მონოლითური არ ყოფილა: მას არა ჰყოლია ცენტრალური სულიერი მმართველობა; არა ჰქონია შემბოჭავი დოგმა. მიუხედავად ამისა, ყოველ ვარიაციაში იუდაიზმი მჭიდროდ დაკავშირებული დარჩა რამდენიმე რელიგიურ პრინციპთან, რომელთაგან უმნიშვნელოვანესია ერთადერთი, ყოვლისმცოდნე, ყოვლისშემძლე, ყოვლად მოწყალე და უხილავი (ტრანსცენდენტული) ღმერთის რწმენა; ღმერთისა, რომელმაც სამყარო შექმნა და რომელიც განაგრძობს მის განგებას. ებრაული აზროვნების მიხედვით სამყაროს შემქმნელმა ღმერთმა უძველესი აღთქმით კავშირი დაამყარა ებრაელ ერთან, როცა მათ თორის სახით მის მიერ დადგენილი კანონები და მცნებები გაუზიარა. ებრაული ღვთისმსახურება ყველაზე დიდ ადგილს უთმობს ამ კანონებისა და მცნებების შესწავლასა და ყოველდღიურ ცხოვრებაში განხორციელებას ისე, როგორცაა ინტერპრეტირებული რელიგიის კანონიკურ წიგნებსა და რაბინულ ლიტერატურაში.

ქართველ და ებრაელ ერს ერთმანეთთან 26 საუკუნოვანი მჭიდრო კულტურული ურთიერთობა აკავშირებს. თბილისში ებრაელები ქალაქის დაარსებიდანვე სახლობდნენ. მათ სამოსახლო არეალს, ძირითადად, ქვემო კალა წარმოადგენდა. XII საუკუნეში, იუდეველთა და მათი რწმენისადმი პატივისცემის ნიშნად, მეფე დავით აღმაშენებლის ბრძანებით ამ უბანში ღორის დაკვლა აკრძალული იყო. ებრაელებს კლდისუბანში სინაგოგაც ჰქონიათ, რომელმაც ჩვენამდე ვერ მოაღწია.

დღესდღეობით, მოქმედი სინაგოგა 1910 წელსაა აგებული და ლ. ასათიანის ქუჩაზე მდებარეობს. იქვე ახლოს, ტყავის ჩიხში მეორე მოქმედი სინაგოგაა. თბილისში, ანტონ კათალიკოსის ქუჩაზე, მესამე სინაგოგაცაა, რომელიც XX საუკუნის დასაწყისში აიგო. მასში 1932 წლიდან მოყოლებული საქართველოს ებრაელთა ისტორიულ-ეთნოგრაფიული მუზეუმია განთავსებული.

ქვემოთ გთავაზობთ თბილისის ერთ-ერთი სინაგოგის ჩემს გადაღებულ ფოტოებს. ფოტოკამერით უზრუნველყოფისთვის მადლობა თამარს.

Continue reading


5 Comments

ქუჩაში თუ შემოგხვდით თუ რაღაც ასეთი

მოკლედ, რამდენიმე დღის წინ კნუტმა (აბა სხვა ვის გავახსენდებოდი) მომნიშნა, ბლოგთამაშში,- „ქუჩაში თუ შემოგხვდით“. ქუჩაში თუ შემოგხვდით როგორ უნდა მიცნოთ… მმმ… სიმართლე, რომ ვთქვა, ჩემი ცნობა საჭირო სულაც არ არის. საკმარისია კნუტი იცნოთ, მე კი მასთან ერთად რომ ბიჭი იქნება ის ვარ :დ. ჰო, დანარჩენს ჩემი about-იდან შეიტყობთ, ან ჩემი პირწიგნაკიდან. about- ი სულ რამდენიმე დღის წინ დავწერე, მასში კი მხოლოდ ის შეიცვალა ამ ხნის განმავლობაში, რომ მგონი, უმუშევარი აღარ ვარ (დაზუსტებით არც ეს ვიცი ჯერ). დღეს, ერთ-ერთი ელექტრონული გამოცემის რედაქციაში ვიყავი და ალბათ მათთვის დავწერ მასალებს. მოვლენების შემდგომი განვითარების შესახებ თანმიმდევრულად გამცნობთ. Continue reading