სამარხვო ბლოგი


3 Comments

გაზაფხული, ზაფხული, შემოდგომა და სიმინდის კუნძული

“თვითონ მეფენიც უძლეველნი, რომელთ უმაღლეს
არც ვინღა არის, და წინაშე არც ვინ აღუდგეს,
რომელთ ხელთ ეპყრასთ უმაღლესი სოფლის დიდება,
შფოთვენ და დრტვინვენ და იტყვიან: «როდის იქნება,
ის სამეფოცა ჩვენი იყოს?» და აღიძვრიან
იმავ მიწისთვის, რაც დღეს თუ ხვალ თვითვე არიან”!..

ყოველგვარი ლოგიკის თანახმად, ალბათ, ჯერ გახსნის ფილმზე უნდა დამეწერა. მაგრამ, რადგანაც გახსნის ფილმი ფარაჯანოვის “სურამის ციხე” იყო, მე კი ფარაჯანოვის შესახებ წერის უფlებას არ ვაძლევ თავს, შესაბამისად ჯერ-ჯერობოთ მხოლოდ ჩვეულებრივ, მოკვდავ რეჟისორებზე ვწერ. იქამდე, მაინც სანამ ისინიც არ დაამტკიცებენ რომ თავადაც ზე კაცნი არიან, კინემატოგრაფის დემიურგები.

წლების განმავლობაში აფხაზეთზე და წამალდამოკიდებულ ადამიანებზე ფილმების გადაღების დაუღალავი მცდელობის შემდეგ ნელ-ნელა ქართველი რეჟისორები და დრამატურგები ახალი კვლების გავლებას ცდილობენ ამ ათასჯერ გადამუშავებულ ნიადაგზე. ნიადაგის მომზადება “სიმინდის კუნძულის” შესაქმნელად წლების წინ დაიწყო. ხოლო რაც დაახლოებით ორი კვირის წინ ბათუმის საავტორო კინოს საერთაშარისო ფესტივალზე ვნახეთ ყამირ მიწაზე 4 წლიანი მუშაობის ნაყოფი იყო.

ცუდად ნამდვილად არ ჩაუვლია ამ განწირულ სულისკვეთებას, მიუხედავად იმისა რომ უვალი გზის გათელვა ნამდვილად არ დასჭირვებია ოვაშვილის მერანს. Continue reading


%(count)s კომენტარი

მოხუცი სააჯანის სევდიანი ამბავი

 

სამწუხაროდ ვერ შევამჩნიე როდის გავიზარდე, ალბათ, სწორედ მაშინ როდესაც პირველად ტრანსპორტში ადგილი არ დამითმეს. თუმცა, ეს დღე თვალთახედვიდან გამომრჩა. შესაძლოა, იმ დღეს ტრანსპორტით საერთოდ არ მისარგებლია. სამაგიეროდ, დანამდვილებით ვიცი, 57როდის დავბერდები: იმავე დღეს, როდესაც ტრანსპორტში ისევ დამითმობენ ადგილს. ეს არ იქნება ისეთივე საზეიმო დღე, როდესაც გაზრდის აღმნიშვნელი წუთია და ალბათ ჩემი ასაკისადმი პროტესტის ნიშნად არც ვისარგებლებ ამ შემთხვევით. თუმცა, ზევით აღნიშნული გაზრდის დღე, ალბათ გარეგან ფაქტორებზეა დამოკიდებული, სინამდვილეში კი ეს წუთი სწორედ მაშინ დგება, როდესაც პირველად აღარ წითლდები, როდესაც ლამაზი გოგო გაგიღიმებს. ან როდესაც, პირველად თოვლში აღარ გესვრის უცნობი ბავშვი თოვლის გუნდას. შემდეგ კი იზრდები, გბეზრდება და თვალებით ეხვეწები ეზოში მოყიყინე უცნობ ბავშვებს,- მესროლეთ, მესროლეთ გუნდა, ერთხელაც, ბოლოჯერ! რასაკვირველია უშედეგოდ.

“ლანჩ ბოქსი” [The lunchbox 2013] ბათუმის საავტორო კინოს საერთაშორისო ფესტივალზე რამდენიმე დღის წინ ვნახე. ეს ერთ-ერთი ყველაზე გამორჩეული ფილმია, რომელიც კი ოდესმე მინახავს. რეჟისორის განსხვავებული, ინდივიადუალური ხელწერით და შესანიშნავი სამსახიობო ოსტატობით. სხვათაშორის, ამ ფილმმა BIAFF-ზე აიღო ჯილდო სწორედ მამაკაცის როლის საუკეთესო შესრულებისთვის. Continue reading


დატოვე კომენტარი

ბაღის მასწავლებელი

ისინი ასეთები არიან, კეთილები, გულისხმიერები, მუდმივად ვიღაც განსაკუთრებულს ეძებენ. დედობისთვის იბადებიან. პოეზია და ყვავილები უყვართ. მათ ერთი უცნაური ნიჭი აქვთ, დროში მოგზაურობენ, ასევე გადაადგილდებიან სივრცეში ტრანსპორტისა და ტელეპორტაციული უნარის  გარეშე. ზემოთ ჩამოთვლილი თვისებების გარდა, მათ სხეულის გამოცვლაც შეუძლიათ. ინდუისტური ღმერთების მსგავსად უამრავი განსხეულება აქვთ და ერთმანეთისგან ფიზიონომიის და სოციალური სტატუსის გარდა არაფერი განასხვავებთ. მათ შეხვდებით ყველგან, ოჯახში, კლასში, უნივერსიტეტის აუდიტორიებშიც კი, სადაც მათი ადგილი ყველაზე ნაკლებად არის. ძირითადად ბევრ და თან საამაყო შვილს აჩენენენ. თუ გარემოებათა გამო ეს არ გამოუვათ მეზობლების, ნათესავების, მეზობლების ნათესავების და სხვათა და სხვათა მეურვეობას მიჰყოფენ ხოლმე ხელს. რაც მთავარია, ამოჩემება იციან. თუ სკოლის მასწავლებელში ან და თუნდაც, ბაღის აღმზრდელში განსხეულდა აუცილებლად დაადგამს თვალს ერთ რომელიმე რჩეულს და არწმუნებს რომ რაღაცით გამორჩეულია. დაატარებს წინ და უკან, აძლევს განსხვავებულ დავალებებს, სკოლის ჟურნალს ჩააბარებს და დღენიადაგ უჩიჩინებს რომ განსაკუთრებულია, მანტრსავით უმეორებს და მასაც ამეორებინებს იქამდე, სანამ არ დარწმუნდება რომ მისმა რჩეულმა ეს მთელი სისავსით გაისიგრძეგანა და მასავიც მყარად სწამს.

მშობლებში განსხეულებულნი ოდნავ განსხვავებული მეთოდებით მოქმედებენ. 4 ან 5 წლიდან სილამაზის კონკურსში მიაღებინებენ მონაწილეობას, შეიყვანენ ცეკვის წრეზე, თუნდაც ამისი არანაირი მონაცემი არ ჰქონდეს. ან და თუ ბიჭია, ფეხბურთზე ან რაიმე სხვა მსგავს სპორტზე, მთავარია გუნდური სპორტი იყოს და თავის თანატოლებში თავის გამოჩენის საშუალება მიეცეს. მერე რასაკვირველია, არწმუნებენ რომ საუკეთესოა, თუ მარცხი განიცადა, ეს აუცილებლად უსამართლობა იყო, ვინმემ შედეგები გააყალბა, ან ბოლოს და ბოლოს, მერწყული შევიდა სატურნში, ვარსკვლავების განლაგებამ არ უწყალობა და ჩვენი ვარსკვლავთბიჭუნაც ამის გამო დაიჩაგრა.

ასე ჩნდებიან პატარა ტირანები, რომლებსაც ბავშვობაში დააჯერებს რომ ყველაზე კარგები იყვნენ, დამარცხებას არ უნდა შეეგუონ და თუ მაინც აჯობა ვინმემ ეს უსამართლობა იყო. უსამართლობასთან, კი რა თქმა უნდა, ყველანაირი ფორმით უნდა იბრძოლო, დაამარცხო ის ნებისმიერ ფასად და ღირსება აღიდგინო, შენი შესაფარისი უმაღლესი ადგილი დაიმკვიდრო დიდების მწვერვალზე.

სწორედ ასეთი ქალია ნირა. ნადავ ლაპიდის ფილმის – ბაღის მასწავლებლის (The kindergarten teacher ) მთავარი გმირი. ეს ფილმი დღეს ვნახე ბათუმის საავტორო კინოს საერთაშორისო ფესტივალზე. ნირა მოსწავლეებს პატრიოტულ, ნაციონალისტურ ლექსებს აზუთხინებს. ტექსტები დითირამბებს უძღვნიან წარსულის გმირებს, მათ სიმამაცეს განადიდებენ. აღსაზრდელებმა კარგად უნდა იცოდნენ რომ ისინი “ვიღაც უბრალო” ხალხის შვილები კი არ არიან, არამედ მათი გენეტიკური ვალია იყვნენ საუკეთესონი. იყვნენ ახალი გმირები თავიანთი ხალხისთვის. ნირა თავის გამორჩეულ მოსწავლეს, რაღა თქმა უნდა, გაათმაგებული ძალისხმევით უხსნის გენეტიკური განსხვავებულობის ნიუანსებსაც. მისმა რჩეულმა აუცილებლად უნდა იცოდეს სეფარდებსა და აშქენაზებს შორის განსხვავება.

ახლა ცოტაოდენი თავად ნირას შესახებაც, ის დაახლოებით 40 წლის რადიუსშია, შესაძლოა ცოტა ეკლდეს ამ ასაკამდე. მაგრამ მხნეობა ჯერ არ დაუკარგავს, ფრიგიდული თვალების და “პოეტური სულის” მიღმა, სექსუალური ქალი იმალება, რომელსაც შეუძლია ვნებები საჭირო დროს და ადგილას გააღვიძოს, მთელი სიდიადით მოაფრქვიოს ესტროგენების მგზნებარე სურნელი და დიადი მიზნების სამსახურში ჩააყენოს. ნირამ უკვე მოასწრო ორი საამაყო შვილის აღზრდა სამშობლოსთვის, უფროსი სამხედრო სამსახურშია და სულ ახალგზადრდამ ოფიცრის ტიტულიც მიიღო. თუმცა, შვილები მაინც უკვე გაზრდილები არიან. ახლა აღსაზრდელების დროა, მათში უნდა გააღვივოს განსაკუთრებულობა. ერთ-ერთი გამოარჩიოს და დიდებისკენ მიმავალი გზა გაუკვალოს.

ცხოვრების მანძილზე უამრავი ნირა მინახავს. როგორც უკვე აღვნიშნე, ისინი ერთმანეთისგან არაფრით განსხვავდებიან. ყველა ზედმიწევნით ფემინურია, ნაზი და სათუთი. კარიერაში ყოველთვის წარუმატებელი. თუმცა, არც ეს არის გასაკვირი, მათი მოწოდება და ჭეშმარიტი ვალი ხომ კარიერული წინსვლა კი არა, მომავალ თაობებზე ზრუნვაა. ახალი სტალინების, ჰიტლერების, დუჩეების, კადაფების გამოძერწვა, თავდაჯერებული იდიოტების, რომლებმაც ერის სულიერი მისია უნდა იტვირთონ. რომლებსაც სჯერათ თავისი გამორჩეულობის, შეძლებენ ეს თავდაჯერებულობა მასებსაც გადასდონ და “დიად” მიზნებს შესწირონ სიკვდილისთვის, სამშობლოსთვის დაბადებული “ჩვეულებრივი” ადამიანები.


6 Comments

თურქული კინემატოგრაფის მოკრძალებული ხიბლი

საავტორო კინოს ბათუმის საერთაშორისო ფესტივალზე თურქი რეჟისორი ნური ბილგე ჯეილანის ორი ბრწყინვალე ფილმი იყო წარმოდგენილი ოსტატთა კოლექციის სექციაში. ეს ფილმები რადიკალურად განსხვავდება ერთმანეთისაგან და ერთგვარ კონტრასტს ქმნის.

ევროპულ კინემატოგრაფზე შეყვარებული ადამაინებისთვის, ვფიქრობ, ძალზედ საინტერესო იქნება თურქული კინოს გაცნობაც. იტალიური და ფრანგული კინოს კაშკაშა ფერადოვნება თვალს ჭრის და საოცრად პოეტურ სივცეში ატყვევებს მაყურებელს. ნური ბილგე ჯეილანის ფილმები ამ მხრივ უფრო “პუბლიცისტურია”, ასახავს შიშველ რეალობას ყოვეგვარი შელამაზების გარეშე. კულინარიის ენაზე რომ ვთქვათ, საკმაზის გარეშე წარმოგვიდგენს სასიცოცხლო სივრცესა და ამ სივცეში მცხოვრებ ადამაინებს. ის არ გამოირჩევა არც დინამიურობით. “ერთხელ ანატოლიაში” /Once upon a time in anatolia/  არის ფილმი, რომელსაც შეუძლია შეუსვნებლად  გამოგზაუროს Continue reading